Jan 23, 2015

De (brand)verzekering en mede-eigendom: oppassen geblazen!

Mede-eigendom is een wijdverbreid fenomeen. Het beperkt zich lang niet tot de welbekende appartementsmede-eigendom. Samenwonende partners kopen samen een pand. Broer en zus bewonen een pand waarvan zij samen eigenaar zijn. De erfgenamen bevinden zich mogelijk nog in een situatie van onverdeeldheid. Idem dito met de ex-echtgenoten, wiens vereffening/verdeling langer op zich laat wachten dan hen lief is.

Twee recente arresten van het Hof van Cassatie leren dat het oppassen geblazen is in dergelijke situaties. Een eerste arrest (Cass. 4 februari 2013, www.cass.be) betrof de situatie van een broer die samen met zijn zus een pand betrok. Broerlief verzekerde het pand. Hij onderschreef een polis voor het ganse pand, doch liet na melding te maken van de mede-eigendom. Toen het pand afbrandde weigerde de maatschappij dekking te verlenen aan de zus stellende dat zij geen begunstigde was in de polis... De eerste rechter trad de maatschappij bij. Dit verdict lijkt slechts uit de koker van wereldvreemde juristen te kunnen komen. Dit geldt des te meer nu het onbetwist is dat broerlief het ganse pand verzekerd had én daarvoor ook jarenlang de correcte premie betaald had (premie welke hij op het thuisfront bovendien verrekende met zijn zus, doch dit gegeven was de maatschappij onbekend). Wellicht was de vaststelling dat broerlief het ganse pand verzekerd had en er ook jarenlang trouw premie voor betaald had, de reden waarom het eerste vonnis in graad van beroep te hardvochtig bevonden werd en hervormd werd. Dit was echter buiten het Hof van Cassatie gerekend. Het Hof erkent dat een verzekering vanzelfsprekend kan gesloten worden ten behoeve van een derde, doch bevestigt tegelijkertijd dat dit slechts kan mits het uitdrukkelijk, m.a.w. “expressis verbis” in de polis bedongen is.

In de rechtsleer wordt dit standpunt van het Hof van Cassatie – volgens ons terecht – als al te formalistisch van de hand gewezen. Dit neemt niet weg dat men onder het motto “voorkomen is beter dan genezen” maar beter op zijn hoede is.

Dit geldt des te meer nu het Hof zijn zienswijze in een navolgend arrest (Cass. 25 april 2013, www.cass.be) nog eens uitdrukkelijk bevestigde. Een man had na de overschrijving van het echtscheidingsvonnis, maar voor dat de vereffening/verdeling een feit was, de gezinswoning, die hij zelf betrok, verzekerd. Ook hij had de ganse woning correct verzekerd, doch ook hij had nagelaten aan te geven dat het pand zich nog in mede-eigendom bevond én dat hij deels optrad ten behoeve van zijn ex-echtgenote. De beslissing van rechters in beroep om de verzekeringsmaatschappij de gehele brandschade ten laste te leggen kende ook in dit geval geen genade bij ons hoogste Hof. Door de gehele brandschade ten laste te leggen van de maatschappij hadden de rechters het voordeel van de verzekeringsovereenkomst uitgebreid naar een derde, die geen partij was bij de overeenkomst…

De boodschap moge duidelijk zijn: het is zaak de juridische hoedanigheid van de kandidaat-verzekerde grondig te checken en vervolgens op een correcte wijze te verzekeren. Wordt de polis mede ten behoeve van een mede-eigenaar onderschreven dan moet dit uitdrukkelijk vermeld worden in de bijzondere voorwaarden van de polis. Bovendien is een polis een dynamisch gegeven: een wijziging in de persoonlijke toestand van de verzekerde noopt tot actualisering. Huwelijken, echtscheidingen, evenals de nog moeilijker te detecteren samenwoningen en samenwoningsovereenkomsten, evenals de beëindiging ervan, overlijdens met de daarmee gepaard gaande erfopvolging, fungeren daarbij als knipperlichten. Alhoewel dit in de eerste plaats de zaak van de verzekerde zelf is (gelet op zijn spontane mededelingsplicht) hoeft het weinig betoog dat ook de verzekeringstussenpersoon ter zake een belangrijke rol speelt. Benevens een opportuniteit om opnieuw zijn meerwaarde te tonen, houdt het – bij gebreke aan opvolging – ook een evident aansprakelijkheidsrisico in. Reden te meer om het ter harte te nemen.

Tot slot nog dit: de haakjes in de titel staan er niet zonder reden: wat geldt voor de brandverzekering geldt ook voor alle andere schadeverzekeringen. In een eigenschadeverzekering voor een wagen in onverdeeldheid stelt het probleem zich op identieke wijze.

Recent nieuws

20.03.2019
Vaststelling van de inventaris bouwkundig erfgoed in de provincie Antwerpen
Op 19 maart 2019 werd het ministerieel besluit tot vaststelling van de inventaris van het bouwkundig erfgoed in de provincie Antwerpen gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. De provincie Antwerpen is na Limburg de tweede van de vijf provincies waarvan de inventaris van het bouwkundig erfgoed volgens de nieuwe procedures in het Onroerenderfgoeddecreet is vastgesteld. Meer…

Gerelateerde berichten

























02.04.2018
Studieavond KVK: de nieuwe verplichte verzekering in de bouwsector
Ruim tien jaar geleden stelde het Grondwettelijk Hof de ongelijke behandeling van architecten en aannemers op verzekeringsvlak aan de kaak. Thans heeft de wetgever eindelijk zijn huiswerk gemaakt. Voortaan dient niet enkel de architect zich verplicht te verzekeren, doch ook de aannemer. Meer…





11.12.2017
Aansprakelijkheid voor winterse valpartijen en ongevallen
De winter is weer volop in het land. Naast dolle pret leidt dit ook steevast tot overwerk op de spoeddiensten van onze ziekenhuizen. Valpartijen en ongevallen zijn haast onvermijdelijk. Eén van de vragen daarbij is of daarvoor een derde kan aangesproken worden. Meer…


17.10.2017
Congres 'Verzekeren in de bouw'
Op donderdag 19 oktober 2017 zijn Mr. Dirk Erreygers en Mr. Gert Geerts te gast als sprekers op het congres 'Verzekeren in de bouw' georganiseerd door EBP. Meer…





12.07.2017
De kettingbotsingsclausule: einde van een tijdperk - het nieuwe art. 29ter WAM-wet
Bijna 15 jaar lang heeft de beruchte kettingbotsingsclausule, art. 19bis-11, §2 WAM-wet, ons rechtsstelsel beheerst, en een belangrijke rol gespeeld in ons verkeersrecht. Het was een bepaling die in 2002 werd ingevoerd omwille van een door het Grondwettelijk Hof vastgestelde ongelijkheid. Doch de libellering ervan deed meer vragen rijzen dan antwoorden bieden, en de hoogste rechtscolleges van ons land dienden meer dan eens in te grijpen om duidelijkheid te brengen. Meer…
08.11.2016
Over de aansprakelijkheid van de vrijwilliger. Het begrip "vrijwilliger": ruimer dan vermoed!
Het was haast tien jaar wachten op een eerste gepubliceerd arrest aangaande de Vrijwilligerswet van 3 juli 2005. De primeur gaat naar het hof van beroep van Gent met het arrest van 6 februari 2014 (Gent 6 februari 2014, RW 2016, 230, noot T. VANSWEEVELT en B. WEYTS). Het hof liet de gelegenheid niet onbenut om hier en daar de puntjes op de i te plaatsen, overigens met – spijtig genoeg voor de betrokkene – verstrekkende gevolgen voor de eisende partij. Meer…





07.04.2016
Verzekerd tegen terreur
Onnoemelijk veel miserie en menselijk leed was vorige week ons deel. Eens het stof gaat liggen, zal de vraag rijzen in hoeverre deze schade verzekerd is. Zoals u weet, werd terrorisme vroeger standaard uitgesloten in zowat elke verzekeringspolis. De aanslagen in New York, Londen en Madrid hebben ons wakker geschud. Overheid en verzekeraars sloegen de handen in elkaar, wat resulteerde in een verzekeringsoplossing, die zijn neerslag vond in de Wet van 1 april 2007 betreffende de verzekering van schade veroorzaakt door terrorisme.
Meer…


26.02.2016
De strafrechtelijke aansprakelijkheid van de architect en de rechtsbijstandsverzekeraar
Zeggen dat men als architect serieuze aansprakelijkheidsrisico’s loopt, is een open deur intrappen. Zelfs strafrechtelijk kan de architect aangesproken worden. Een bouwwerk optrekken in strijd met de vergunningsvoorschriften – hoe gering de afwijking ook moge wezen – is nu eenmaal een misdrijf. Dergelijke inbreuk kan uitmonden in een procedure voor de correctionele rechtbank. Meer…





23.01.2015
De (brand)verzekering en mede-eigendom: oppassen geblazen!
Mede-eigendom is een wijdverbreid fenomeen. Het beperkt zich lang niet tot de welbekende appartementsmede-eigendom. Samenwonende partners kopen samen een pand. Broer en zus bewonen een pand waarvan zij samen eigenaar zijn. De erfgenamen bevinden zich mogelijk nog in een situatie van onverdeeldheid. Idem dito met de ex-echtgenoten, wiens vereffening/verdeling langer op zich laat wachten dan hen lief is. Meer…
08.01.2015
Aansprakelijkheid voor winterse valpartijen
De winter is, minstens was, weer in het land. Naast dolle pret leidt dit ook steevast tot overwerk op de spoeddiensten van onze ziekenhuizen. Met enige vertraging zult u nu – of eerstdaags – ook weer geconfronteerd worden met de slachtoffers van deze dikwijls pijnlijke valpartijen. Eén van de vragen daarbij is of daarvoor een derde kan aangesproken worden. Veelal wordt dan in de richting van de overheid gekeken. Wat betreft de overheid is dit toch niet zo vanzelfsprekend, alhoewel niet uitgesloten. Misschien zijn er nog andere mogelijkheden! Meer…


22.12.2014
Verkeerswet strenger vanaf 1 januari 2015
Met de Wet van 9 maart 2014, die grotendeels in werking treedt op 1 januari 2015, heeft de wetgever de verkeerswetgeving andermaal verstrengd. De doelstelling is, zoals steeds, het nog verder terugdringen van het aantal dodelijke slachtoffers in het verkeer. Belangrijkste maatregel daarbij is het harder aanpakken van hardleerse overtreders, de “recidivisten”. Meer…



08.12.2014
De kettingbotsingclausule dekt ook louter materiële schade
Art. 19bis-11, §2 WAM-wet houdt de pennen al jaren in beweging. Ooit werd de bepaling boven de doopvont gehouden als de kettingbotsingclausule. U weet ondertussen wel dat de bepaling telkens in beeld komt wanneer er meerdere voertuigen betrokken zijn bij een ongeval en er niet uitgemaakt kan worden wie nu precies aansprakelijk is. We staan daarbij ver van kettingbotsingen. Meer…


03.11.2014
De gsm in het verkeer: een stille moordenaar?
Wij zijn collectief verslaafd aan onze gsm. Het ding dat nauwelijks twintig jaar bestaat heeft ons dusdanig in de greep dat we het geen moment kunnen missen. Zelfs achter het stuur kan menig bestuurder het niet links laten liggen. Onderzoek van het BIVV bevestigt dit slechts: wanneer u een dertigtal wagens passeert, is er één bestuurder bezig met zijn gsm. Wie belt achter het stuur, loopt nochtans 3 tot 4 meer kans op een ongeval. Dit risico wordt zelfs tot 23 keer groter bij sms’en achter het stuur. Meer…