Overheidsopdrachtenwet 2016 en Concessiewet 2016

Aug 7, 2016

De wet en de inwerkingtreding

Op 14 juli 2016 werden in het Belgisch Staatsblad de nieuwe wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (Overheidsopdrachtenwet 2016) én de nieuwe wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten (Concessiewet 2016) gepubliceerd. De Overheidsopdrachtenwet 2016 voorziet in de omzetting van de Europese richtlijnen 2014/24/EU (klassieke sectoren) en 2014/25/EU (sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten). De Concessiewet 2016 voorziet in de omzetting van de Europese richtlijn 2015/23/EU. Deze Europese richtlijnen dienden omgezet te zijn naar nationaal recht uiterlijk op 18 april 2016.

Deze nieuwe wetten zullen in de toekomst de overheidsopdrachtenwet van 15 juni 2006 vervangen. Behoudens drie artikelen (185, 189 en 191) is de nieuwe Wet Overheidsopdrachten nog niet in werking getreden. De datum van inwerkingtreding is vooralsnog onbekend en zal op een later tijdstip worden bepaald bij koninklijk besluit.

Het is nog wachten op de Koninklijke Besluiten die uitvoering moeten geven aan deze wet alvorens deze laatste in werking kan treden.

Alleen de artikelen 185, 189 en 191 treden in werking los van een nog te publiceren Koninklijk Besluit. Deze drie artikelen zijn in werking getreden op 24 juli 2016, d.i. de tiende dag na de bekendmaking van de Wet Overheidsopdrachten 2016.

Deze artikelen voorzien dat de Staat, de Gewesten en de Gemeenschappen voor wat de door de Koning vast te stellen producten, diensten en gebouwen betreft, uitsluitend producten, diensten en gebouwen met hoge energie-efficiëntieprestaties mogen verwerven. Deze regeling is in beginsel ook van toepassing op de publiekrechtelijke instellingen die ‘afhankelijk’ zijn van een van die overheden. Anders dan in de overheidsopdrachtenwet van 15 juni 2006 is deze regeling derhalve thans uitdrukkelijk van toepassing op de Gewesten, de Gemeenschappen en de van deze ‘afhankelijke’ publiekrechtelijke instellingen (voor zover de werkingssfeer van de publiekrechtelijke instelling overeenstemt met deze van het Gewest of van de Gemeenschap).


Het onthouden waard

Volgende wijzigingen ten opzichte van huidige regime zijn alvast het onthouden waard.

  • Een aantal diensten zullen worden uitgesloten van het toepassingsgebied van de Overheidsopdrachtenwet 2016. Het betreft bijvoorbeeld juridische diensten die verband houden met het vertegenwoordigen in rechte van een cliënt door een advocaat in een procedure, alsook de adviezen verstrekt door advocaten (i) die worden gegeven ter voorbereiding van dergelijke procedures of (ii) die betrekking hebben op kwesties waarover er concrete aanwijzingen zijn en er een grote kans bestaat dat een procedure zal gevoerd worden. Ook het aangaan van leningen valt buiten het toepassingsgebied van de nieuwe Overheidsopdrachtenwet (artikel 28).
  • Voor andere diensten geldt dan weer een soepeler plaatsingsregime. Het betreft bijvoorbeeld de niet uitgesloten juridische diensten (zie hierboven), diensten i.v.m. gezondheidszorg, maatschappelijke dienstverlening en andere sociale diensten (artikel 88). Voor deze diensten kan beroep worden gedaan op de onderhandelingsprocedures (zonder bekendmaking tot het bedrag van 750.000 euro) dan wel op een procedure ‘sui generis’ met voorafgaande bekendmaking (artikel 89).
  • De begrippen aanbesteding en offerteaanvraag komen niet meer voor in de nieuwe wet. Er is alleen sprake van ‘openbare’ procedures (de huidige open procedures) en ‘niet-openbare’ procedures (de huidige beperkte procedures). Ongeacht de wijze van plaatsing wordt een opdracht steeds gegund aan de ‘economisch meest voordelige offerte’ hetgeen een overkoepelend begrip wordt. De ‘economisch meest voordelige offerte’ wordt derhalve vastgesteld op basis van (i) de prijs alleen, (ii) dan wel rekening houdend met de beste prijs-kwaliteitsverhouding, (iii) dan wel op basis van de kosten, zoals de levenscycluskosten (artikel 81).
  • Opdrachten waarvan de geraamde waarde lager is dan 30.000 euro zullen louter tot stand kunnen komen via een aanvaarde factuur, dit wil zeggen zonder het volgen van een plaatsingsprocedure. Dit betekent een aanzienlijke verhoging ten aanzien van de thans geldende drempel van 8.500 euro (artikel 92).
  • De Overheidsopdrachtenwet 2016 voorziet in een versoepeling en uitbreiding van de mogelijkheid tot onderhandelen. Zo is er de nieuwe “mededingingsprocedure met onderhandeling”. De aanbestedende overheid kan reeds gebruik maken van deze onderhandelingsprocedure indien ze kan aantonen dat er geen onmiddellijk beschikbare oplossingen voorhanden zijn om in haar behoeften te voorzien (de afwezigheid van “off the shelf” producten) (artikel 38).
  • Aan het ‘innovatiepartnerschap’ wordt een nieuwe procedure gewijd. Deze procedure is gericht op de ontwikkeling van innovatieve producten, diensten of werken en de daaropvolgende aankoop van de daaruit resulterende leveringen, diensten of werken. Betrachting is een onderzoeks- en innovatieproces in fasen te organiseren waarbij ondernemers vergoed kunnen worden voor innovatie en tevens kan overgegaan worden tot aankoop van de resultaten zonder het organiseren van meerdere plaatsingsprocedures (artikel 40).
  • Voor raamovereenkomsten is uitdrukkelijk voorgeschreven dat opdrachten die gebaseerd zijn op een bepaalde raamovereenkomst alleen kunnen worden geplaatst tussen enerzijds een aanbestedende overheid of aanbestedende overheden die duidelijk zijn aangewezen in de oproep tot mededinging of in de uitnodiging tot bevestiging van de belangstelling en anderzijds een of meerdere ondernemers die partij zijn bij de gesloten raamovereenkomst (artikel 43 §1).
  • Aanbestedende overheden worden verwacht in de mate van het mogelijke de opdrachten te verdelen in percelen. Voor de opdrachten van leveringen, diensten en werken, waarvan de geraamde waarde gelijk is aan of hoger is dan de drempel voor de Europese bekendmaking, moeten alle aanbestedende overheden de verdeling in percelen overwegen en, in geval zij besluiten de opdracht niet in percelen op te delen, dit motiveren (artikel 58 §1).
  • Er is geen verschil meer tussen de Europese en de Belgische minimumtermijnen voor de aanvragen tot deelneming en voor de ontvangst van de offertes. Zo bedraagt de termijn voor ontvangst van de offertes bij de openbare procedure in beginsel ten minste vijfendertig dagen vanaf de verzenddatum van de aankondiging van de opdracht, en dit ongeacht of de waarde van de opdracht de Europese drempelbedragen al dan niet overschrijdt (artikel 36 §1). De termijnen kunnen daarbij nog verder worden ingekort, bijvoorbeeld met vijf dagen wanneer de offertes langs elektronische weg worden ingediend (artikel 36 §4).
  • Wat betreft de uitsluitingsgronden (het ‘toegangsrecht’) is in eerste instantie te noteren dat de nieuwe wet uitdrukkelijk stipuleert hoelang de uitsluitingsgronden toepassing vinden. Vijf jaar voor de verplichte uitsluitingsgronden (artikel 67 §2) en drie jaar voor de facultatieve uitsluitingsgronden (artikel 69). Een veroordeling voor fraude heeft bijvoorbeeld tot gevolg dat gedurende vijf jaar niet kan deelgenomen worden aan overheidsopdrachten. Ondernemers hebben evenwel de mogelijkheid om aan te tonen dat zij afdoende corrigerende maatregelen hebben genomen om hun betrouwbaarheid aan te tonen ondanks de toepasselijkheid van een uitsluitingsgrond. Indien de aanbestedende overheid het bewijs toereikend acht, wordt de ondernemer niet uitgesloten (artikel 70).
  • Tevens is in de nieuwe wet uitdrukkelijk opgenomen dat aanzienlijke of voortdurende tekortkomingen tijdens eerdere overheidsopdrachten kunnen leiden tot de uitsluiting van de ondernemer wanneer deze hebben geleid tot het nemen van maatregelen van ambtswege, schadevergoedingen of andere vergelijkbare sancties (artikel 69, 7°).
  • Het niet in orde zijn met betaling van fiscale en sociale schulden is in de nieuwe wet dan weer een verplichte uitsluitingsgrond. Evenwel heeft een ondernemer die niet voldoet aan de voorwaarden wat betreft fiscale en sociale schulden, krachtens de nieuwe wet recht op een eenmalige kans om zich in regel te stellen in de loop van de plaatsingsprocedure (artikel 68).
  • De aanbestedende overheid zal onder de nieuwe wetgeving kunnen eisen dat derden – op wiens draagkracht een ondernemer beroep doet voor het vervullen van de economische en financiële selectiecriteria - hoofdelijk medeaansprakelijk zijn voor de uitvoering van de opdracht. Indien deze derden geen schriftelijke aanvaarding van hoofdelijke aansprakelijkheid verschaffen, kan de ondernemer zich alsdan niet beroepen op de draagkracht van deze derden. (artikel 78).
  • De Overheidsopdrachtenwet 2016 codificeert belangrijke rechtspraak, zoals (i) de rechtspraak met betrekking tot de uitsluiting van ‘in-house’-opdrachten van het toepassingsgebied van de regelgeving overheidsopdrachten (artikel 30) en (ii) de rechtspraak die toelaat dat de organisatie, de kwalificatie en de ervaring van het personeel wordt aangewend als gunningscriterium wanneer de kwaliteit van dat personeel een aanzienlijke invloed kan hebben op het niveau van de uitvoering van de opdracht (zoals bij intellectuele diensten) (artikel 81 §2, 3°, c)).
  • Ook de Concessiewet 2016 is een nieuw gegeven. Deze wet zorgt voor één enkele regelgeving van toepassing op de plaatsing van concessies voor werken en voor diensten. Thans is alleen de gunning van concessies voor openbare werken opgenomen in de overheidsopdrachtenwet van 15 juni 2006.


De nieuwe Overheidsopdrachtenwet 2016 en de nieuwe Concessiewet 2016 zijn terug te vinden via volgende link verstrekt door de Vlaamse Overheid:

https://overheid.vlaanderen.be/nieuws/nieuwe-regelgeving-overheidsopdrachten-–-update


Berichten


11.12.2017
Aansprakelijkheid voor winterse valpartijen en ongevallen
De winter is weer volop in het land. Naast dolle pret leidt dit ook steevast tot overwerk op de spoeddiensten van onze ziekenhuizen. Valpartijen en ongevallen zijn haast onvermijdelijk. Eén van de vragen daarbij is of daarvoor een derde kan aangesproken worden. Veelal wordt dan in de richting van de overheid gekeken. Wat betreft de overheid is dit toch niet zo vanzelfsprekend, alhoewel niet uitgesloten. Misschien zijn er nog andere mogelijkheden! Meer…
30.11.2017
Zesde Antwerps JuristenCongres
Op 8 december 2017 zal het zesde Antwerps JuristenCongres doorgaan. Het onderwerp van dit vijfjaarlijkse congres is ditmaal ‘Digitalisering en recht’. De invloed van de digitalisering op de verschillende rechtstakken wordt geanalyseerd vanuit verschillende invalshoeken. De key note spreker op de openingszitting is Pieter Gunst en Markus Hartung is de key note spreker van de slotvergadering. Daarnaast is er mogelijkheid tot het bijwonen van een aantal workshops. Meer…


10.11.2017
GSJ sollicitantendag 2017
Op 14 december 2017 organiseert GSJ advocaten haar jaarlijkse GSJ sollicitantendag. Indien je interesse hebt om bij ons te werken als kandidaat-stagiair, aarzel dan niet je in te schrijven. Tijdens deze dag geven we je uitleg over wat het beroep van advocaat inhoudt, in het algemeen en bij GSJ. We vertellen je wat je als stagiair van ons mag verwachten en wat wij van jou verwachten, waarbij het perspectief van een samenwerking op lange(re) termijn ons uitgangspunt is. Meer…



07.11.2017
Naar een gemoderniseerd Vennootschapsrecht

Er gaan al geruime tijd stemmen op om het Belgisch vennootschapsrecht te moderniseren, zowel vanuit juridisch-academisch perspectief als wegens de praktische noden van het bedrijfsleven. Naast een nood aan modernisering dwingt de realiteit van globalisering België om de internationale tendensen te volgen en om zich concurrentieel te positioneren in de zgn. ‘Competition for Corporate Charters’. Een eerste initiatief tot modernisering in deze richting werd genomen door het Belgisch Centrum voor Vennootschapsrecht (BCV), een groepering van prominente academici binnen het praktijkgebied, dat nadacht over welke richting een mogelijke hervorming zou kunnen uitgaan en hierover een nota overmaakte aan de regering. Sinds het najaar van 2014 neemt de regering concrete stappen om een daadwerkelijke modernisering van het Wetboek van Vennootschappen door te voeren.

Meer…


17.10.2017
Congres 'Verzekeren in de bouw'
Op donderdag 19 oktober 2017 zijn Mr. Dirk Erreygers en Mr. Gert Geerts te gast als sprekers op het congres 'Verzekeren in de bouw' georganiseerd door EBP. Zij zullen de focus leggen op de aansprakelijkheid van en voor buitenlandse onderaannemers. Het congres vindt plaats in het Thon Hotel Bristol Stephanie te 1050 Elsene, Louizalaan 91-93. Alle informatie is terug te vinden onder deze link. Meer…





12.07.2017
De kettingbotsingsclausule: einde van een tijdperk - het nieuwe art. 29ter WAM-wet
Bijna 15 jaar lang heeft de beruchte kettingbotsingsclausule, art. 19bis-11, §2 WAM-wet, ons rechtsstelsel beheerst, en een belangrijke rol gespeeld in ons verkeersrecht. Het was een bepaling die in 2002 werd ingevoerd omwille van een door het Grondwettelijk Hof vastgestelde ongelijkheid. Doch de libellering ervan deed meer vragen rijzen dan antwoorden bieden, en de hoogste rechtscolleges van ons land dienden meer dan eens in te grijpen om duidelijkheid te brengen. Meer…


29.05.2017
Eerste toepassing 'bid rigging' bij overheidsopdrachten

Tot nog toe had de BMA nog nooit een sanctie opgelegd voor collusie in het kader van overheidsopdrachten, hoewel zij in het verleden meermaals verklaarde dat het bestrijden van oneerlijke mededinging bij overheidsopdrachten één van haar prioriteiten uitmaakte. Recent voegde de BMA meteen de daad bij het woord. Op 2 mei 2017 werd voor het eerst een substantiële boete opgelegd voor kartelvorming tussen vijf grote spelers in het kader van een openbare aanbesteding.

Meer…





12.04.2017
Seminarie Privacy en Databescherming 16 mei 2017
GSJ advocaten nodigt u graag uit voor het seminarie Privacy en Databescherming, dat op 16 mei 2017 zal plaatsvinden in onze kantoren. Op 26 mei 2016 is de nieuwe Privacy Verordening (die afgekort ook aangeduid wordt als de “GDPR”) in werking getreden. Deze Verordening voorziet in een overgangsperiode van 2 jaar, maar zal met ingang van 25 mei 2018 in de plaats komen van onze huidige Belgische privacywetgeving. Meer…





21.02.2017
‘Bid rigging’ bij overheidsopdrachten: een stap in onberoerde sneeuw

Op 31 januari 2017 publiceerde de Belgische Mededingingsautoriteit (BMA) een praktische gids om ‘bid rigging’ door deelnemers aan een overheidsopdracht tegen te gaan. Dit document, dat eerder enkele basisprincipes bevat dan bindende regels, zet de visie uiteen van de BMA op welke handelingen (afgestemde biedingen, (prijs)afpraken, etc.) of signalen (het uitwisselen van informatie tussen kandidaten, etc.) kunnen wijzen op onwettige mededinging (kartelvorming) tussen deelnemers aan een overheidsopdracht. De BMA licht ook toe in welke marktomstandigheden of -segmenten zich volgens haar een verhoogd risico voordoet. Ten slotte bevat de gids ook tips voor de aanbestedende overheden om het risico op collusie te verminderen.

Meer…
26.01.2017
Pop-up decreet 17 juni 2016
Op 26 juli 2016 werd het decreet van 17 juni 2016 houdende huur van korte duur voor handel en ambacht in het Belgisch Staatsblad gepubliceerd. Meer…





08.11.2016
Over de aansprakelijkheid van de vrijwilliger. Het begrip "vrijwilliger": ruimer dan vermoed!
Het was haast tien jaar wachten op een eerste gepubliceerd arrest aangaande de Vrijwilligerswet van 3 juli 2005. De primeur gaat naar het hof van beroep van Gent met het arrest van 6 februari 2014 (Gent 6 februari 2014, RW 2016, 230, noot T. VANSWEEVELT en B. WEYTS). Het hof liet de gelegenheid niet onbenut om hier en daar de puntjes op de i te plaatsen, overigens met – spijtig genoeg voor de betrokkene – verstrekkende gevolgen voor de eisende partij. Meer…


26.10.2016
Seminarie 'De professionele vennootschap voor advocaten'
Op woensdag 25 januari 2017 zit Mr. Bart Goossens te Antwerpen het seminarie voor met als onderwerp 'De professionele vennootschap voor advocaten'. Het seminarie vindt plaats in het ALM te Berchem en is specifiek gericht op advocaten. Meer informatie, evenals de inschrijvingsmodaliteiten, zijn terug te vinden in de bijlage. Meer…





07.08.2016
Overheidsopdrachtenwet 2016 en Concessiewet 2016
Op 14 juli 2016 werden in het Belgisch Staatsblad de nieuwe wet van 17 juni 2016 inzake overheidsopdrachten (Overheidsopdrachtenwet 2016) én de nieuwe wet van 17 juni 2016 betreffende de concessieovereenkomsten (Concessiewet 2016) gepubliceerd. Meer…