Raad van State verwerpt beroepen tegen het provinciaal beleidsplan ruimte Antwerpen

Op 17 oktober 2025 heeft de Raad van State de beroepen verworpen die verschillende steden en gemeenten hadden ingediend tegen het besluit van de provincieraad om het provinciaal beleidsplan ruimte Antwerpen (PBRA) definitief vast te stellen. GSJ advocaten stond de provincie Antwerpen succesvol bij in deze procedure bij de Raad.

Het PBRA vervangt het huidige ruimtelijk structuurplan en focust onder andere op het maximaal behoud van ruimte voor bedrijvigheid. De provincie beoogt bedrijventerreinen zoveel mogelijk te vrijwaren voor bedrijven die niet kunnen worden gecombineerd met woonfuncties. Daarnaast introduceert het PBRA ook de idee van ‘kerntypering’. Aan de hand van ‘ruimtekompassen’ worden verschillende kerntypes bepaald en van elkaar onderscheiden, zodat vervolgens per type kern een gedifferentieerd beleid kan worden gevoerd.

Een aantal steden en gemeenten was het niet eens met het schrappen van bepalingen uit hun gemeentelijke ruimtelijke structuurplannen (GRS) die volgens de provincie in strijd waren met de doelstellingen van het PBRA. Zij dienden dan ook een verzoek tot vernietiging van het definitieve vaststellingsbesluit van de provincieraad in bij de Raad van State. Zij argumenteerden o.m. dat er sprake zou zijn van bevoegdheidsoverschrijding, motiveringsgebreken en onvoldoende milieueffectrapportering.

De Raad van State veegt de argumentatie van de steden en gemeenten echter van tafel. In de eerste plaats bevestigt de Raad dat het behoud van economische ruimte wel degelijk een bovenlokaal belang is waarvoor de provincie bevoegd is in het kader van de opmaak van het PBRA. Over de milieueffectenbeoordeling benadrukt de Raad dat het PBRA moet worden gesitueerd in een strategische fase. In dat geval volstaat ook een milieueffectenrapport op strategisch en kwalitatiever niveau. Een gedetailleerde en projectmatige milieueffectenbeoordeling is pas aan orde bij de opmaak van eventuele gemeentelijke RUP’s, aldus de Raad.

Wat de kerntypering betreft oordeelt de Raad dat de ruimtekompassen slechts onderzoeksrapporten betreffen en bijgevolg geen deel moesten uitmaken van het PBRA en het openbaar onderzoek. Bovendien benadrukt de Raad dat de voorgestelde kerntypering geen bindend kader is maar slechts als uitgangspunt geldt voor verder overleg met de gemeenten en bij eventuele advisering over op te maken gemeentelijke ruimtelijke beleidsplannen.

Voor meer informatie kan je contact opnemen met onze vakgroep Bestuurs- en Omgevingsrecht.