Aansprakelijkheid bij ongevallen op evenementen: collega Gert Geerts in Het Kwartier (VRT)

Naar aanleiding van het ongeval met een springkasteel in Hamme afgelopen weekend stond de vraag naar aansprakelijkheid bij evenementen centraal in de VRT‑nieuwspodcast Het Kwartier. Collega mr. Gert Geerts werd er gevraagd om een juridische duiding te geven: wie is aansprakelijk wanneer er iets misloopt op een evenement dat je zelf organiseert?

Het tragische ongeval leert dat het geen kwaad kan voorafgaand stil te staan bij de aansprakelijkheidsrisico’s wanneer men iets organiseert.

Is de vereniging een VZW of ressorteert zij onder een Vlaamse koepelorganisatie (denk bijvoorbeeld aan de vele plaatselijke scouts, chiro en talloze sportverenigingen, die bijna allemaal onder een Vlaamse koepel vallen), dan is er in principe geen probleem. De wetgever heeft de VZW of de overkoepelende organisatie verplicht om een burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering te onderschrijven voor al haar vrijwilligers. Indien het fout loopt, genieten de vrijwilliger immuniteit (blijft hij m.a.w. buiten schot) en biedt deze verplicht organisatiepolis (veelal) dekking. Uiteraard kan het geen kwaad te checken of de VZW en/of de koepelorganisatie deze polis ook effectief onderschreven heeft.

Delicater is de situatie bij de zogenaamde ‘losse’ feitelijke verenigingen. Staf, Maria en Jos steken de koppen bij elkaar steken en organiseren komende zaterdag een gezellig buurtfeestje. Dergelijke ‘feitelijke vereniging’ is niet verzekeringsplichtig. Maar wat als het dan toch fout gaat? Staf, Maria en Jos kunnen als individuele leden persoonlijk aangesproken worden. Dat dit problematisch kan zijn hoeft weinig betoog. Vraag het maar aan de 31 individuele leden van de Aalsterse carnavalsvereniging die na een lange en slopende proceduregang persoonlijk aansprakelijk werden gesteld toen een loods met tal van praalwagens in de vlammen opging. Is er dan geen oplossing? Toch wel. Er zijn een aantal opties:

• Staf, Maria en Jos kunnen alsnog een VZW oprichten. Dit is veelal geen optie want veel te log.

• Staf, Maria en Jos hebben wellicht een familiale polis. Hebben ze die niet, doen ze er goed aan er alsnog één te onderschrijven. Het past ook de anderen die een handje helpen (dit zijn vrijwilligers) met zachte hand aan te manen om een dergelijke polis te nemen. Het kan ook geen kwaad de voorwaarden van deze polis te checken. In principe is de aansprakelijkheid van de sporadische vrijwilliger in dergelijke polis gedekt.

• Een alternatief is dat de feitelijke vereniging toch een organisatiepolis onderschrijft. U kan daarvoor te rade bij uw verzekeringsbemiddelaar.

• Voor eenmalige of minder frequent voorkomende initiatief kan je ten slotte ook terecht op de website van de het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk waar je digitaal een gratis vrijwilligersverzekering kunt onderschrijven. Let wel je dient je 24 uur op voorhand aan te melden en de personen die ‘vrijwilligen’ met naam te vermelden.

Met deze regeling heeft de wetgever ons rijke verenigingsleven willen beschermen. Uiteraard moet vermeden worden dat vrijwilligers tegen aansprakelijkheidsclaims aanlopen. “We moeten vermijden dat initiatief in de kiem wordt gesmoord, en dat mensen geen dingen meer organiseren voor elkaar,” benadrukt Gert.

Lees hier het nieuwsbericht en beluister er ook de podcast van Het Kwartier.